Sámediggeráđđi-sametingsrådet (FOTO: Samediggi)

Nænnoestehteme saemien reaktijste areaalide jïh vierhtide/ Styrking av samiske rettigheter til arealer og ressurser

Saemiedigkieraerie dåårje 200 tåvsenh kråvnah seabran Tana og Omegn Sjølaksefiskeforening juktie mearoeloesegööliji reaktatsiehkiem tjïelkestidh. Mearoeloesesiebrie vuarjesjeminie staatem steabnodh, dan åvteste doh staateles stuvrehtimmieh leah aerpievuekien mearoeloesegöölemem håvhtedeminie. /Sametingsrådet bevilger 200.000 kroner til Tana og Omegn Sjølaksefiskeforening for å avklare sjølaksefiskernes rettsstilling. Sjølaksefiskeforeningen vurderer å stevne staten, fordi de statlige reguleringene er i ferd med å true det tradisjonelle sjølaksefisket.

Saemiedigkien stoerretjåanghkoe lea aktem dåarjoeöörnegem nænnoestamme mij ulmine åtna saemien reaktah areaalide jïh vierhtide nænnoestehtedh. Stoerretjåanghkoe lea lyjkeme 750 000 kråvnah öörnegasse.

Uktsie ohtsemh böötin ohtsememierien åvtelen mij lij voerhtjen voestes biejjien. Raerie ohtsemidie gïetedi ruffien 28.b. Karasjohkesne. Njieljie ohtsijh dåarjoem åadtjoejin.

Tana og Omegn Sjølaksefiskeforening göölijh åtna Tanafjovlen, Varangerefjovlen, Laksefjovlen, Kvalsunden jïh Altafjovlen bïjre.

Saemiedigkiepresidente Vibeke Larsen jeahta vihkeles mearoeloesegööliji reaktatsiehkiem tjïelkestidh jïh dan åvteste saemiedigkieraerie dåårje 200 tåvsenh kråvnah seabran Tana og Omegn Sjølaksefiskeforening.

Dåehkieaamhtese staaten vööste

Larsen soptseste saemiedigkieraerie aaj 300 tåvsenh kråvnah dåårje Loeseprievieaajhteridie Deatnutjaetsielaajrosne (Deanučázádaga luossabreavaeaiggádiid) jïh  Deatnutjaetsielaajroen Loesegöölemeseabran (Deanučázádaga luossabivdosearvi) guktie dah maehtieh aamhtesem tseegkedh juktie latjkoem Nöörjen jïh Såevmien gaskem göölemen bïjre Deatnutjaetsielaajrosne luhpehts darjodh

– Dïhte latjkoe Nöörjen jïh Såevmien gaskem dej voenges årroji reaktam göölemasse nåakebe dorje mah reekteles vaarjelimmiem utnieh maadthlaaken jïh almetjereaktan mietie. Voenges viermiegöölijh tjuerieh sijjen aerpievuekien göölemem dan jïjnjem giehpiedidh guktie dïhte aerpievuekien gööleme lea gaarveneminie staaten stuvrehtimmiej gaavhtan, saemiedigkiepresidente Vibeke Larsen jeahta.

 Båatsoesaemiej maahtoem nænnoestehtedh

Saemiedigkieraerie 150 tåvsenh kråvnah dåårje Troms Båatsoesaemiej Fylhkenseabran juktie båatsoesaemiej maahtoem nænnoestehtedh byögkeles reaktan jïh areaalereeremen bïjre, ihke dah edtjieh buerebelaakan sijjen reaktah jïh dïedth gorredidh, v.g. soejkesjebarkosne.

Prosjekte aaj ulmine åtna maahtoem jïh voerkesvoetem lissiehtidh tjïelti luvnie båatsoen areaaleåtnoen bïjre, jïh joekoen dan båatsoen bïjre mij lea Tromsen fylhken sisnjelen.

Salkehtimmie reaktijste eatnemeåtnose

Mearrasámi árbediehtu sæjhta saemien reaktah salkehtidh Nordkappen tjïeltesne, joekoen Stranda-dajvesne. Åssjele lea reaktide nænnoestehtedh vijremasse, göölemasse, möörjemasse jïh jeatjah darjoemidie miehtjesne Nordkappen tjïeltesne.

Raerie 100 tåvsenh kråvnah salkehtæmman dåårje.

——————————————————————————————————————————————————————————————————-

Sametingets plenum har vedtatt har en støtteordning som har som mål å styrke samiske rettigheter til arealer og ressurser. Plenum har satt av 750.000 kroner til ordningen.

Det kom inn ni søknader til søknadsfristen som var 1. april. Rådet behandlet søknadene 28. juni i Karasjok. Fire søkere fikk bevilget støtte.

Tana og Omegn Sjølaksefiskeforening organiserer fiskere rundt Tanafjorden, Varangerfjorden, Laksefjorden, Kvalsund og Altafjorden.

Sametingspresident Vibeke Larsen sier at det er viktig å avklare sjølaksefiskernes rettsstilling, og derfor bevilger sametingsrådet 200.000 kroner til Tana og Omegn Sjølaksefiskeforening.

Gruppesøksmål mot staten

Larsen forteller at sametingsrådet også bevilger 300.000 kroner til Laksebreveiere i Tanavassdraget/ Deanučázádaga luossabreavaeaiggádiid searvi og Deanučázádaga luossabivdosearvi/ Laksefiskeforeningen for Tanavassdraget slik at de kan gå til søksmål for å få avtalen mellom Norge og Finland om fiske i Tanavassdraget erklært ugyldig.

– Den inngåtte avtalen mellom Norge og Finland svekker lokalbefolkningens rett til fiske som har et rettslig vern etter grunnloven og folkeretten. De lokale garnfiskerne må redusere sitt tradisjonelle fiske så mye, at det tradisjonelle fisket er i ferd med å forsvinne på grunn av statens reguleringer, sier sametingspresident Vibeke Larsen.

 Styrke reindriftssamenes kompetanse

 Sametingsrådet bevilger 150.000 kroner til Troms Reindriftssamers Fylkeslag for å styrke reindriftssamenes kompetanse i offentligrett og arealforvaltning, for at de bedre skal kunne ivareta sine rettigheter og plikter, f. eks i planarbeid.

Prosjektet har også som mål å øke kompetansen og bevisstheten hos kommunene om reindriftens arealbruk, og særlig om den reindriften som skjer innenfor Troms fylke.

Utredning av rettigheter til naturbruk

 Mearrasámi árbediehtu ønsker å utrede samiske rettigheter i Nordkapp kommune, spesielt i Stranda-området. Formålet er å styrke rettighetene til jakt, fiske, bærsanking og annen utmarksvirksomhet i Nordkapp kommune.

Rådet bevilger 100.000 kroner til utredningen.

 – For Sametinget er det viktig å styrke de sjøsamiske rettighetene, slik at den tradisjonelle bruken av områdene sikres ved at de vernes mot ødeleggende inngrep, sier Larsen.

Kommentarer

Kommentarer